Mensen verlangen weer naar idealen

tofmagazine

Elf jaar geleden kwam Tof Thissen voor GroenLinks in de Eerste Kamer; sceptisch over het orgaan dat de wetsontwerpen van de Tweede Kamer keurt. Na zijn afscheid is hij een uitgesproken fan. Maar of hij ‘een steentje heeft verlegd in de rivier’, is een vraag waar de ex-senator mee blijft worstelen.

‘Heb ik veel betekenis gehad?’ Tof Thissen stelt zich deze vraag nog altijd na elf jaar Groen-Links senatorschap in de Eerste Kamer. Op zijn werkplek als algemeen directeur van het UWV Werkbedrijf in Sloterdijk blikt hij terug. Het uitzicht is weids op de 14e verdieping en een mooie setting voor reflectie.

‘Ik wilde dingen gedaan krijgen. Mijn bevlogenheid zit in het sociale, in onderwijs, welzijn, zorg, en mede vormgeven aan een samenleving die mensen in staat stelt tot emancipatie. Dat had mijn aandacht toen ik in de Eerste Kamer kwam.
Maar algauw kreeg ik het gevoel dat ik maar verhalen zat te houden, en nog geen deuk in een pakje boter sloeg. Aan het einde van de dag wordt er toch gestemd langs lijnen van de coalitie en oppositie.’

Niet op mijn plek dus, concludeerde de bevlogen Groen-Linkser. Toch liet hij zich overhalen ‘nog even’ te blijven.
Met de komst van de Wet Maatschappelijk Ondersteuning in 2006 vond Tof de rol van betekenis die hij voor zichzelf zocht. ‘De gemeenten werden verantwoordelijk voor de maatschappelijke ondersteuning van burgers. Ik ontdekte hoe ik naar wetgeving wil kijken, namelijk; wat zegt dit voor mensen; voegt het iets toe; wat betekent het dat de gemeente dit moet uitvoeren etc..
Mijn passie is een verzorgingsstaat waarin mensen kunnen worden wie ze willen en kunnen zijn. Zo kijk ik naar wetgeving als de WMO 2015, de Inburgeringswet, en de Participatiewet.’ Daar kan ik indringende vragen over stellen, en ik dacht: ‘Misschien valt de scheiding oppositie/coalitie te overbruggen.’

Al denkt Tof met Groen-Links geen wetten te hebben veranderd, toch gelooft hij inmiddels sterk in de functie van de Eerste Kamer. ‘Als senatoren staan we allemaal in de samenleving. Dat is een echo van 75 mensen die maatschappelijk actief zijn, hoogleraren, directeuren van een maatschappelijke organisaties, juristen etc. Die nemen allemaal hun expertise mee vanuit de wereld. Dat is op zichzelf genomen al de waarde van de Eerste Kamer.’

Als we al de Eerste Kamer willen afschaffen, dan ben ik voor een initiatiefvoorstel van Femke Halsema dat rechters het recht geeft wetgeving constitutioneel te toetsen, dus aan de grondwet.’

Groter is zijn zorg om de ‘dehumanisering van burger in de samenleving. Die is het sluitstuk is geworden van het overheidsbudget’, concludeerde hij op zijn afscheidssymposium in juni jl. ‘Geld is belangrijker geworden dan mensen, in sociale regelingen, onderwijs en zorg. Het budget taakstellend. En er is ook een groot wantrouwen tegen burgers en professionals. Burocratie bijvoorbeeld is gestold wantrouwen. Ook hier bij het UWV geven onze professionals aan teveel bezig te moeten zijn met papierwerk. Dat is tijd die ze anders aan mensen hadden kunnen besteden. Ik ga uit van vertrouwen, ruimte geven aan mensen. Want het gros van de mensen in dit land deugt! Echt, daar geloof ik in.

Maar hoe doen we dat? Hoe krijg je meer empathie in de samenleving?
Tof: ‘Dat betekent dat je als overheid en professionals afvraagt wat mensen nodig hebben. Hoe zou jij het vinden als je moest aankloppen bij de gemeente voor jezelf of je kind en je krijgt iemand tegenover je die zegt: Sorry, we kunnen niet helpen, dit staat niet in ons beleid? Ik wil een overheid die meedenkt met burgers en hen met respect behandelt. Vertaal regelingen naar jezelf.’
Maar betekent ruimere regelingen op het gebied van sociale zekerheid, onderwijs, milieu en zorg niet automatisch hogere belastingen? ‘Niet veel meer, denk ik, of besteed de belastingen anders. Neem onderwijs. Als je de relatie tussen de arbeidsmarkt en goed toegerust of opgeleid personeel duidelijk weet te maken, krijg je de grootste belastinghatende VVD-er mee. Daar ben ik van overtuigd.’
Voorlopig is Tof na 25 jaar actieve deelname voor GroenLinks, belangstellend lid al kan er ‘altijd een beroep op hem gedaan worden’.
‘Voor de toekomst hoop ik dat we als partij met onze idealen op het gebied van een rechtvaardige wereld, onderwijs, sociale voorzieningen, milieu en gezondheid toch invloed kunnen blijven uitoefenen op het beleid. Belangrijk is dat we herkenbaar blijven als club en streven naar regeringsdeelname.’

Dat fractieleider Jesse Klaver de wereld gaat veranderen, kan op zijn steun rekenen. ‘Prachtig! Die inspiratie hebben mensen nodig, mensen verlangen weer naar politici met idealen. Benoem de horizon en durf erop te vertrouwen.’
Even daarvoor moet hij denken over de vraag hoe hij herinnerd wil worden. Hij lacht: ‘Als een man met mooie, inpirerende verhalen, en het hart op de goede plek. Zonder verborgen agenda.’

Bij de lift groet hij een schoonmaakster. ‘Groeten doen te weinig mensen.’