Iraniers kiezen gemeenteraden

IRANIERS KIEZEN GEMEENTERADEN

Iraniers gaan vandaag voor de tweede keer in de geschiedenis van hun land naar de stembus voor de gemeenteraadsverkiezingen. Meer dan 224.000 kandidaten, onder wie 6000 vrouwen, hebben zich verkiesbaar gesteld voor 107.000 zetels in de steden en dorpen van Iran.
De stemming in de strikt islamitische republiek is zeer pessimistisch. Bij inmiddels vier achtereenvolgende verkiezingen (president, parlement en gemeenteraad) toonden de Iraniers met hun stem dat zij een andere dan de huidige conservatieve koers willen waren. Maar de populaire en liberale president Mohammed Khatami – en het hervormingsgezinde parlement- krijgt het maar niet voor elkaar meer vrijheid van meningsuiting en andere beloofde democratische burgerrechten door te voeren.
Zij zijn sinds jaar en dag in een strijd verwikkeld met de conservatieven die de staatsmedia, politie, leger en de rechterlijke macht gebruiken om hun absolute macht uit te oefenen. Bovendien domineren de haviken ook belangrijke niet-gekozen staatsorganen als de Raad van Wachters, die het vetorecht over wetgeving heeft.
Keer op keer worden dan ook wetsvoorstellen van het parlement, zoals het verbod op martelen van gevangen en de verruiming van de echtscheidingswet in het voordeel van vrouwen, geblokkeerd. Hetzelfde wordt verwacht voor twee onlangs ingediende wetsvoorstellen van Khatami die de macht van justitie en de Raad van Wachters aan banden moet leggen.
Hoewel deze stembus opnieuw wordt gezien als een test voor de hervormingsgezinde krachten in het land, zijn vele kiezers dan ook sceptisch. Vooralsnog is het enige pluspunt dat de conservatieven over de kandidaten van deze verkiezingen geen zeggenschap hebben. In plaats daarvan doet een hervormingsgezinde verkiezingscommissie de screening.
Vele vrouwen, dissidenten, technocraten, geestelijken, politici van verboden partijen, en zelfs een bodybuilder hebben zich dan ook aangemeld als kandidaat.

Vanaf 15 jaar mogen Iraniers hun stem uitbrengen. Tweederde van het volk is rond de dertig jaar, en hoewel een lage opkomst wordt verwacht, zal waarschijnlijk deze groep, net als in het verleden, toch weer massaal op hervormers zal stemmen. Maar het is ook deze groep die het meest teleurgesteld is over de trage veranderingen in het bestuur van het land, en het gebrek aan bewegingsvrijheid.
Hun toekomst lijkt minder dan rooskleurig. Volgens onofficiele cijfers zou inmiddels 25 procent van de Iraniers werkloos zijn, met een uitschieter naar de jeugd. Velen nemen dan ook hun toevlucht tot verdovende middelen. Spreekt Teheran van twee miljoen drugsverslaafden in het land, kenners menen dat een verdubbeling van dat cijfer de waarheid dichter benadert.
In plaats van veranderingen in Iran af te wachten, proberen jaarlijks zo’n 200.000 afgestudeerden in het buitenland hun heil te zoeken. Dat is een grote zorg voor zowel de haviken als de hervormers.